Wolontariat pracowniczy to działania społeczne wykonywane przez pracowników firmy przy jej wsparciu, najczęściej we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Dla firmy to sposób na realne zaangażowanie w sprawy społeczne i wzmocnienie zespołu. Dla organizacji pozarządowej to dostęp do dodatkowych rąk, kompetencji, a czasem także zasobów, których na co dzień brakuje. Dobrze zorganizowany wolontariat pracowniczy przynosi korzyść obu stronom, pod warunkiem że nie jest jednorazową akcją zrobioną dla zdjęcia.
Coraz więcej firm szuka sposobu, żeby zaangażować się społecznie w sposób konkretny, a nie tylko przelać darowiznę. Wolontariat pracowniczy odpowiada na tę potrzebę, bo łączy dobro społeczne z budowaniem zespołu i wartości firmy. Kluczem jest jednak organizacja. Bez przemyślenia celu, formy i współpracy z organizacją pozarządową łatwo skończyć na chaotycznym dniu, po którym nikomu nie chce się do tematu wracać.
Czym jest wolontariat pracowniczy i po co go organizować
W wolontariacie pracowniczym firma umożliwia swoim pracownikom angażowanie się w działania społeczne, często udostępniając na to czas pracy, narzędzia albo koordynację. Może przybierać różne formy, od jednorazowej akcji porządkowej, przez cykliczne wsparcie konkretnej organizacji, po wolontariat kompetencyjny, w którym pracownicy dzielą się wiedzą zawodową. Wspólne jest to, że firma nie tylko pozwala, ale aktywnie wspiera zaangażowanie zespołu.
Motywacje firm bywają różne i nie ma w tym nic złego, że część z nich dotyczy budowania zespołu czy wizerunku. Wolontariat pracowniczy potrafi zintegrować ludzi, dać im poczucie sensu poza codziennymi obowiązkami i pokazać firmę jako miejsce, które robi coś więcej niż zarabianie. Dla organizacji pozarządowej ważne jest, żeby te motywacje spotkały się z realną potrzebą, a nie żeby firma robiła coś obok faktycznych oczekiwań.
Jak firma może zorganizować wolontariat pracowniczy
Punktem wyjścia jest jasny cel. Firma powinna określić, czy chce jednorazowej akcji, czy długofalowej współpracy, oraz jakie wartości chce przez to realizować. Bez tego wolontariat rozmywa się w dobrych chęciach. Kolejny krok to znalezienie organizacji partnerskiej, której działania są bliskie firmie i której potrzeby da się połączyć z możliwościami pracowników. Dobre dopasowanie jest ważniejsze niż rozmach.
Przy organizacji warto przejść przez kilka praktycznych kroków, które porządkują cały proces:
- określenie celu i formy wolontariatu, jednorazowej lub cyklicznej
- wybór organizacji partnerskiej dopasowanej do wartości firmy
- ustalenie zasad, w tym czasu, formalności i podziału odpowiedzialności
- zebranie chętnych pracowników bez presji i przymusu
- rozliczenie działania i zebranie opinii uczestników
Ważne jest, żeby udział był dobrowolny. Wolontariat z przymusu przestaje być wolontariatem i szybko rodzi niechęć. Firma powinna zachęcać, ułatwiać i doceniać zaangażowanie, ale nie stawiać go jako obowiązku wpisanego w ocenę pracownika. Autentyczność jest tu warta więcej niż liczba uczestników w tabelce.
Współpraca firmy z organizacją pozarządową
Sercem wolontariatu pracowniczego jest współpraca z organizacją, która wie, czego naprawdę potrzebuje. To organizacja pozarządowa najlepiej rozumie realne potrzeby podopiecznych i potrafi wskazać, gdzie pomoc firmy przyniesie efekt, a gdzie byłaby tylko efektowna. Dlatego warto, żeby firma nie narzucała gotowego pomysłu, tylko wsłuchała się w to, co jest faktycznie potrzebne.
Po stronie organizacji ważne jest jasne określenie zadań, przygotowanie miejsca i zadbanie o formalności związane z wolontariatem, takie jak porozumienia czy kwestie bezpieczeństwa. Warto ustalić z góry, kto za co odpowiada, żeby w dniu działania nie było chaosu. Dobrze poprowadzona współpraca sprawia, że firma chce wrócić, a organizacja zyskuje stałego partnera, a nie jednorazowego gościa.
Jak sprawić, żeby wolontariat pracowniczy miał sens
Największym zagrożeniem dla wolontariatu pracowniczego jest pozorność. Dzień spędzony na działaniu, które nie odpowiada realnym potrzebom, daje ładne zdjęcia i niewiele więcej. Żeby tego uniknąć, warto skupić się na konkretnej, użytecznej pomocy oraz na tym, żeby pracownicy rozumieli sens swojego zaangażowania. Kiedy ludzie widzą, komu i jak pomogli, chętniej wracają do tematu.
Wartość rośnie też wtedy, gdy wolontariat nie jest oderwanym epizodem, tylko elementem szerszego podejścia firmy do odpowiedzialności społecznej. Cykliczna współpraca z jedną organizacją buduje relację, wiedzę i realny wpływ, którego pojedyncza akcja nigdy nie osiągnie. Kiedy firma organizuje wolontariat pracowniczy z myślą o realnej potrzebie, dobrowolności i długofalowej współpracy z organizacją, korzystają wszyscy. Pracownicy zyskują sens, organizacja wsparcie, a firma autentyczność, której nie da się kupić kampanią.
